ngôi thứ
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Trật tự chỗ ngồi trong các nghi lễ, hội họp, đặc biệt là trong làng xã thời phong kiến và Pháp thuộc: Chỉ thứ bậc, vị trí được xác định dựa trên địa vị xã hội, chức tước, tuổi tác hoặc công lao, quy định ai ngồi ở đâu, bậc nào.
- Thứ hạng, vị trí trong một cuộc thi hoặc bảng xếp hạng: Chỉ vị trí cụ thể (nhất, nhì, ba...) mà một cá nhân hoặc tập thể đạt được.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Trong hội đồng kỳ mục, các cụ cao niên rất chú trọng đến ngôi thứ khi vào hội trường. (Trong hội đồng kỳ mục, các cụ cao niên rất chú trọng đến trật tự chỗ ngồi khi vào hội trường.)
- Việc xếp ngôi thứ trong làng phản ánh rõ cơ cấu quyền lực xã hội đương thời. (Việc sắp xếp thứ bậc trong làng phản ánh rõ cơ cấu quyền lực xã hội đương thời.)
- Đội tuyển của chúng ta đã giành ngôi thứ ba chung cuộc. (Đội tuyển của chúng ta đã giành vị trí thứ ba chung cuộc.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Tranh giành ngôi thứ": cạnh tranh để giành lấy vị trí cao hơn trong thứ bậc hoặc bảng xếp hạng.
- Cuộc tranh giành ngôi thứ nhất giữa hai học sinh xuất sắc diễn ra rất quyết liệt.
- "Đúng ngôi thứ": tuân thủ đúng trật tự, thứ bậc đã được quy định.
- Mọi người phải ngồi đúng ngôi thứ của mình trong buổi lễ trang nghiêm này.
Biến thể và từ gần giống
- Thứ bậc (danh từ): cấp bậc, vị trí cao thấp trong một hệ thống có tổ chức. (Nhấn mạnh tính phân cấp nói chung).
- Địa vị (danh từ): vị trí xã hội, chỗ đứng trong xã hội. (Nhấn mạnh vị thế xã hội).
- Vị thứ (danh từ): từ cổ, đồng nghĩa với "ngôi thứ", chỉ thứ bậc, vị trí.
Từ đồng nghĩa
- Trật tự: thứ tự trước sau, trên dưới.
- Thứ tự: thứ tự sắp xếp.
- Hạng: bậc, loại trong một hệ thống phân loại.
Thành ngữ liên quan
- "Trên cơ ngôi thứ": có địa vị, thứ bậc cao hơn người khác.
- Ông ấy trên cơ ngôi thứ so với tôi trong hội đồng, nên tôi phải tỏ lòng tôn kính.
- "Mất ngôi thứ": không còn giữ được vị trí, thứ hạng như trước đây.
- Sau vụ scandal, vị quan chức ấy đã hoàn toàn mất ngôi thứ trong làng.
- Trật tự chỗ ngồi trong làng thời phong kiến và Pháp thuộc.